Բարու ճանապարհի սկիզբը արդարություն գործելն է

ԱՌԱԿԱՑ

Դոկտ․ Լյուսի Կյուլեզյան

am
Dokt. Lyowsi Kyowlezyan_63592

Լյուսի Կյուլեզյանը ծնվել է 1879թ․-ին Խարբերդի Չմշկաձագ գյուղում՝ Ղազարոս Հովսեփյանի Հայ Ավետարանական ընտանիքում։ Փոքր տարիքում ծնողները որոշել են ամուսնացնել Լյուսիին Էմմանուել Կյուլեզյանի հետ, ով <<Եփրատ>> քոլեջի շրջանավարտ էր և երկու տարի այդ հաստատությունում դասավանդելուց հետո 1890թ․-ին գաղթել էր ԱՄՆ։

1895թ․-ին համիդյան ջարդերի օրերին Լյուսիի հայրը զոհվեց և այդ պահին հայտնվեց Էմմանուել Կյուլեզյանը, ով էլ համապատասխան փաստաթղթերը հավաքեց, և արդեն 1898թ․-ին Լյուսին գնաց Նյու Յորք, որտեղ էլ տեղի ունեցավ նրանց պաշտոնական ամուսնության արարողությունը։ Նրանք ունենում են երեք զավակ՝ Կլարա Զարուհին, Չարլզ Էմմանուելը և Վիոլան, ով ապրեց ընդամենը մեկ տարի։

Ամուսնու պնդմամբ Լյուսին շարունակում է իր բժշկական կրթությունը Թեմբլ համալսարանում, որտեղ նա այդ տարվա միակ կին շրջանավարտն էր։ Նա իր ավարտական դիպլոմը ստացավ 1914թ․-ին։ Այդ նույն թվականին հրդեհի հետևանքով մահանում է Լյուսիի ամուսինը, և արդեն այրի Լյուսին որոշում է իր ողջ կյանքը նվիրել բշկությանը։ 1916թ․- փետրվարի 16-ին իրավունք է ստանում աշխատել որպես բժիշկ և դառնում է ողջ ԱՄՆ-ում առաջին հայ կին բժիշկը։

Լյուսի Կյուլեզյանը շուտով միանում է Վերակազմյալ հնչակյան կուսակցությանը, կազմավորում է հայկական Կարմիր Խաչը, որը 1921թ․-ին ուներ 45 մասնաճյուղ։ Այդուհետ Լյուսին բացի այս բարեգործական շարժման ատենապետը լինելուց, նաև գլխավորում էր հագուստի և մթերքի հանգանակությունների գործընթացը, որն ուղղվում էր հայ գաղթականներին։

Այս բարեգործական կառույցը գործեց 1920-1930թթ․-ին։ Արդեն 1935թ․-ին Լյուսին մեկ տարով փակեց իր բժշկական գրասենյակն ու ճամփորդեց Ամերիկայի և Կանադայի հայաշատ կենտրոններով, դասախոսություններով հանդես եկավ ու խրախուսեց ամերիահայությանը նպաստել բարեգործական կառույցի վերականգնման աշխատանքերին․ մասնաճյուղերի թիվը ասավ 65-ի։

Լյուսի Կյուլեզյանը հայտնի երգահան Գրիգոր Միրզայանի բժշկուհին էր և 1940թ․-ին աջակցեց վերջինիս 4-հատորյա երաժշտական ստեղծագործությունների հրատարակմանը։

Լյուսի Կյուլեզյանը մահացել է Ֆիլադելֆիա քաղաքում 1958թ․-ի մայիսի 12-ին գանգի արյունահեղությունից։ Նա եղել է լավագույն համագործակիցներից մեկը Ռամկավար Ազատական կուսակցության, ապա նաև գաղափարակից անդամը, ով մեծ պատվի արժանացավ Կուսակցության կողմից։

 

Քաղված պատմաբան Հակոբ Վարդիվառյանի «Մեծ Երազի Ճամբուն Ուղեւորները» բազմահատորյակից

Լրահոս

Օրվա թեմաները

Ամենաընթերցվածը

Նմանատիպ նորություններ