Ով պատմություն ունի չի կարող ետ չնայել: Առողջ աչքով ես տեսնում եմ, իսկ կույր աչքով միշտ երազում։
Պարույր Սևակ

Էրտողան կ՚ուզէ թրքական երկրորդական վարժարաններ բանալ Ֆրանսայի մէջ

am en
ertoxan-kouze-trqakan-erkrordakan-varjaranner-banal-fransayi-mej

«Ֆիկառօ» կը գրէ, թէ թրքական պատուիրակութիւն մը Մայիս 20-ին եւ 21-ին Ֆրանսա պիտի այցելէ։ «Թրքական կրթական ծրագրերը, որոնք ի մէջ այլոց կ՚ուսուցանեն “լաւ ճիհատը”, արդէն բազմաթիւ հակազդեցութիւններու տեղի տուած են», տողերով լրատւութիւնը կը սկսի թերթը։

Մայիս 3-ին «Լը Փուէն» շաբաթաթերթին մէջ լոյս տեսած յօդուածի մը մէջ արդէն կ՚արծարծուէր Թուրքիոյ նախագահին՝ Ֆրանսայի մէջ թրքական դպրոցներ բանալու ծրագիրը։ Նոյն յօդուածին մէջ կ՚ըսուէր, թէ Թուրքիոյ մէջ գործող ֆրանսական վարժարաններու պատասխանատուներուն «հազիւ թէ քաղաքավար» այցելութիւններ տուած են թրքական իշխանութեանց ներկայացուցիչներ, որոնք ըստ «Լը Փուէն»-ի՝ «եկած էին (այդ դպրոցները այցելած էին - «ՆՅ») բողոքելու թուրք երախաներու՝ կրթական այդ հաստատութիւններուն մէջ ուսանելու օրինական հիմքերուն դէմ»։

Ուստի, Էրտողան յանձնարարած է Մայիս 20-ին եւ 21-ին պատուիրակութիւն մը ղրկել Ֆրանսա, դիտարկելու համար միջազգային երկրորդական վարժարանները։ Ըստ հաւաստի աղբիւրներու, ասոր պիտի յաջորդէ Ֆրանսայի մէջ թրքական երկրորդական վարժարաններ բանալու պահանջը։ «Լը Փուէն» արձագանգելով այս թղթածրարին մօտիկ պատասխանատուի մը մտահոգութեան՝ կը գրէր նաեւ, թէ «Էրտողանի իշխանութիւնը Պոլսոյ եւ Անգարայի մէջ ճնշում կը բանեցնէ Ֆրանսացիներուն վրայ, Ֆրանսայի մէջ ալ՝ թրքական վարժարաններ հիմնելու նպատակով եւ Քէ տ՚Օռսէ ալ կը շարունակէ մնալ ձեռնածալ»։

Այս հարցին կապակցութեամբ «Ֆիկառօ» դիմած է Ֆրանսայի Կրթութեան եւ Արտաքին գործոց նախարարութեանց, բայց չէ յաջողած գոհացուցիչ բացատրութիւններ ստանալ։

Այնուհետեւ «Ֆիկառօ» կը գրէ.- «Յամենայն դէպս, Ժան-Միշէլ Պլանքէ (Ֆրանսայի Կրթութեան նախարարը - «ՆՅ») չի վարանիր յառաջ մղելու աշխարհական կրթութեան իր պայքարը, ի գին զայրոյթ պատճառելու կրօնական թեքումով կրթական հաստատութեանց, ինչպէս Էշիրոլի մահմետական վարժարանին, զոր կը նախատեսէ փակել անոր “սալաֆական ներշնչման” պատճառով։ Բայց, թրքական նշեալ վարժարաններու բացումը կրնայ հակոտնեայ ըլլալ այդ քաղաքականութեան, առնուազն եթէ անոնց կրթական ծրագիրը վերարտադրէ Թուրքիոյ մէջ գործադրուածը։ Էրտողանի՝ իր երկրի վարժարաններուն մէջ մղած մահմետականացման քաղաքականութիւնը վերջին տարիներուն բազմաթիւ անգամներ մտահոգութեան առարկայ դարձած է ֆրանսական լրասփիւռներուն մէջ։

2012 Փետրուարէն արդէն Թուրքիոյ նախագահը կը յայտարարէր “կրօնապաշտ սերունդ մը պատրաստել”-ու մասին։ Այդ յայտարարութեան յաջորդեց 2012-ի ամռան միջնակարգ վարժարաններու մէջ կրօնական ընտրովի երեք առարկաներու հաստատումը (Մոհամէտի կեանքը, Քուրանի ընթերցում եւ կրօնական հիմնական գիտելիքներ)։ Այս առարկաները, որոնք հիմնուած են սիւննի մահմետականութեան տեսլականին վրայ, բազմաթիւ դպրոցներու մէջ դարձան պարտադիր, ի չգոյութեան՝ ընտրովի այլ առարկաներու։ Այնուհետեւ, թրքական իշխանութիւնը հետզհետէ «դասական» կոչուած երկրորդական հանրային վարժարանները փոխարինեց “imam hatip” կոչուող վարժարաններով, ուր կը պատրաստուին իմամներ եւ քարոզիչներ։ Ներկայիս, այն աշակերտները որոնք կը ձախողին երկրորդական հանրային վարժարաններու մուտքի քննութեանց՝ ինքնաբերաբար կ՚արձանագրուին կրօնական այս վարժարանները (նոյնիսկ եթէ անոնց բոլորն ալ իմամ չի դառնար ուսման աւարտին)։ Թուրքիոյ մէջ այս տեսակի երկրորդական վարժարաններու թիւը 2017-ին կը կազմէր 1408՝ 517.000 աշակերտներով։

2017 Յուլիսին որդեգրուած կրթական նոր ծրագրով թրքական կառավարութիւնը բազմաթիւ վարժարաններու մէջ հաստատեց “ճիհատ”-ի հասկացութեան ուսուցումը։ “Ճիհատը գոյութիւն ունի մեր կրօնին մէջ եւ Կրթութեան նախարարութեան պարտականութիւնն է հսկել, որ այս հասկացութիւնը ճիշդ եւ պատշաճ կերպով ուսուցուի”, յայտարարած էր Թուրքիոյ Ազգային կրթութեան նախարար Իսմէթ Եըլմազ։

Ան նաեւ շեշտած էր, որ խօսքը սրբազան պատերազմի մասին չէ, այլ՝ “լաւ ճիհատ”-ի, փառաբանելով “հայրենիքի սէրը”։ Կրթական այս ծրագրէն կը ջնջուէր նաեւ Շառլ Տարուինի Եղափոխութեան տեսութիւնը, որ “կը գերազանցէր աշակերտութեան հասկացողութեան մակարդակը”։ Ծրագրի՝ Թուրքիոյ Հանրապետութեան հիմնադիր Աթաթիւրքի յատկացուած մեծ մասն ալ փոխարինուեցաւ 2016 Յուլիս 15-ի ձախողած պետական հարուածի փորձով»։ 

Աղբիւրը՝ Նոր Յառաջ

Լրահոս

Ամենաընթերցվածը

Նմանատիպ նորություններ