Հ․ Շիրազ - Հին մանկություն

Չգիտեինք՝ աշխարհն ի՞նչ էր, մարդն ի՞նչ էր,
Մենք՝ դարդի մեջ, չգիտեինք՝ դարդն ինչ էր...
Ա՜խ, դեռ մանուկ մենք ծերացած, գլխիկոր
Շրջում էինք՝ անգիտությա՜մբ բախտավոր...

Կարդալ Ամբողջը

Լենքորանում ռուսական դեսա՞նտ

lenqoranoum-rousakan-desant

  Ադրբեջանի խորհրդարանում անցյալ տարվա բյուջեի կատարողականի քննարկումներին պատգամավոր Ռուֆաթ Գուլիեւը Լենքորանի օդանավակայանը Ռուսաստանին երկարաժամկետ վարձակալության տալու առաջարկություն է արել:

  Պատգամավորի կարծիքով` դա կնպաստի Ադրբեջանի հարավային շրջաններում տնտեսական աշխուժությանը: Պատգամավորի այդ տեսակետին ծավալուն մեկնաբանությամբ անդրադարձել է Դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ, նախագահի նախկին թեկնածու Սարդար Ջալալօղլուն: Նրա կարծիքով` հարավային շրջաններում սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի բարելավման համար բավական կլիներ հոգեւոր առաջնորդ Փաշազադեի ահռելի կապիտալի ներդրումն իր հարազատ Լենքորանում:

    Ջալալօղլուն այն կարծիքին է, որ Լենքորանի օդանավակայանը Ռուսաստանին երկարաժամկետ վարձակալության տալու գաղափարը տնտեսական չէ, այլ` խիստ քաղաքական: Ադրբեջանցի քաղաքական գործիչը համարում է, որ ներկայումս մշակվում է Ռուսաստանի կողմից Ադրբեջանը վերստին նվաճելու ծրագիր: Որպես հիմնավորում` նա բերում է երկու օրինակ: Առաջինը Կասպից ծովում ռուսական ռազմական ներկայության մեծացումն է, ինչպես նաեւ Կասպից նավատորմիղի տեղակայումն Աստրախանից Մախաչկալա փոխադրելու ծրագիրը, որն անցյալ տարի է մեկնարկել եւ պետք է ավարտին հասնի մինչեւ 2020թ. տարեվերջ:

   Ջալալօղլուն գտնում է, որ Կասպից ավազանում ռուսական ռազմածովային ուժերի արդիականացումն ուղղված է Ադրբեջանի ինքնիշխանության սահմանափակմանը: Նախագահի նախկին թեկնածուի վկայակոչած երկրորդ օրինակն ավելի ցցուն է: Վիճակագրական տվյալներ վկայակոչելով` նա պնդում է, որ ներկայումս 160 000 ադրբեջանցի երեխա կրթություն է ստանում ռուսական դպրոցներում: Նա համարում է, որ դա Ադրբեջանի սահմանադրության կոպտագույն խախտում է:

    Ընդ որում, Ջալալօղլուն ասում է, որ խոսքը ոչ թե ռուսաց լեզուն սովորելու, այլ` ռուսական կրթություն ստանալու մասին է, երբ ադրբեջանցի երեխաներն ուսանում են Ռուսաստանի պատմություն, աշխարհագրություն, ռուսական գրականություն եւ առհասարակ մշակույթ: Ադրբեջանցի քաղաքական գործիչն ահազանգում է, որ տասանմյակ անց կյանք է մտնելու մի սերունդ, որը քաղաքակրթական ոչ մի կապ չի ունենա Ադրբեջանի հետ:

   Նա վկայակոչում է անցյալ դարասկզբի իրավիճակը, երբ ռուսական կրթություն ստացած ադրբեջանցի մտավորականությունը դեմ էր Ադրբեջանի անկախությունը, ամեն կերպ պաշտպանում էր Ռուսաստանի շահերը: Նրա գնահատմամբ` հենց այդ սերունդն էլ դարձավ Ադրբեջանի անկախության գերեզմանափորը` քաղաքական եւ սոցիալական պարարտ հող ստեղծելով, որպեսզի բոլշեւիկյան Ռուսաստանը տապալի Ադրբեջանի դեմոկրատական հանրապետությունը: Նախագահի նախկին թեկնածուի մշակութաբանական վերլուծությունները տվյալ դեպքում այնքան էլ հետաքրքիր չեն: Էականն այն է, որ Ադրբեջանի խորհրդարանում, որտեղ իրավիճակը լիովին վերահսկում է Իլհամ Ալիեւի գլխավորած «Ենի Ազարբայջան» կուսակցությունը, հնչել է Լենքորանի օդանավակայանը Ռուսաստանին երկարաժամկետ վարձակալության տալու գաղափար: Ադրբեջանը տոտալիտար երկիր է, խորհրդարանը չունի եւ ոչ մի ընդդիմադիր պատգամավոր: Դա թույլ է տալիս եզրակացնելու, որ ռուս-ադրբեջանական միջկառավարական կամ միջգերատեսչական մակարդակում նման հարց արդեն իսկ արծարծվել է:

   Խոսքն առայժմ քաղաքացիական օդանավակայանի մասին է, որը ներկայումս չի շահագործվում: Ռուսական կողմի համար, ամենայն հավանականությամբ, այդ օդանավակայանը կարող է ունենալ միայն ռազմական ենթակառուցվածքի նշանակություն: Զուտ կոմերցիոն տեսակետից Լենքորանի օդանավակայանը չի կարող հետաքրքրել ռուսական կողմին: Այստեղ կարեւոր է ընդգծել, որ թեման շրջանառության է դրվել մի պահի, երբ ծայրահեղորեն լարված են Իրան-ԱՄՆ հարաբերությունները: Լենքորանն Ադրբեջանի թալիշաբնակ տեղաշրջանի կենտրոնն է եւ սահմանակից է Իրանին: Տեղի օդանավակայանի վարձակալությունն Ռուսաստանի համար հնարավորություն է` ֆորս-մաժորային իրավիճակում պաշտպանել իր աշխարհաքաղաքական շահերը` նաեւ հնարավորինս օժանդակելով Իրանին:

   Այս թեման, սակայն, շրջանառվել է ընդդիմադիր մամուլում: Իշխանական լրատվամիջոցները դրան առայժմ չեն անդրադարձել: Տպավորություն է, որ գաղափարը հանրայնացնելով ընդդիմադիր համարվող շրջանակների միջոցով` Ալիեւի ռեժիմը փորձում է հանրային տրամադրություններ շոշափել: Ադրբեջանի սահմանադրությամբ արգելվում է երկրի տարածքում օտարերկրյա ռազմակայան ունենալ:

   Բայց դա չէր խանգարում, որ ռուսական կողմը շահագործեր Գաբալայի ռադիոլոկացիոն կայանը: Լենքորանի օդանավակայանի վարձակալությունը, հնարավոր է, Ադրբեջանում Ռուսաստանի ռազմական ներկայության ճանապարհի առաջին քայլը դառնա:

 

 

Լրահոս

Ամենաընթերցվածը

Նմանատիպ նորություններ