Հ․ Շիրազ - Հին մանկություն

Չգիտեինք՝ աշխարհն ի՞նչ էր, մարդն ի՞նչ էր,
Մենք՝ դարդի մեջ, չգիտեինք՝ դարդն ինչ էր...
Ա՜խ, դեռ մանուկ մենք ծերացած, գլխիկոր
Շրջում էինք՝ անգիտությա՜մբ բախտավոր...

Կարդալ Ամբողջը

Վրաստանը կհանձնվի՞

vrastane-khancnvi

  Վրաստանի նախագահ Սալոմե Զուրաբիշվիլին հանդես է եկել վրաց-ադրբեջանական սահմանազատումն ամենամոտ ապագայում ավարտին հասցնելու մասին հայտարարությամբ: Նա ասել է, որ այդ հարցով խորհրդատվություններ է ունեցել Վրաստանին բարեկամ երկու երկրի հետ: Զուրաբիշվիլին չի մանրամասնել, թե խոսքը ո՞ր երկրների մասին է:

Անմիջապես հետեւել է Ադրբեջանի փոխարտգործնախարար, վրաց-ադրբեջանական սահմանազատման հարցերով ադրբեջանական կողմի հանձնաժողովի նախագահ Փալափովի արձագանքը: Ադրբեջանցի դիվանագետը հիշեցրել է խորհրդային ժամանակաշրջանի վարչական սահմանների մասին, որոնք Վրաստանի եւ Ադրբեջանի անկախացումից հետո դարձել են պետական, եւ այդպիսին էլ կան այսօր:

Խալափովը նաեւ ավելացրել է, որ Դավիթ Գարեջիի վանական համալիրը մի մասով Վրաստանի, մյուսով Ադրբեջանի տարածքում է, եւ կողմերը սուվերեն իրավունք ունեն այնտեղ իրականացնելու ցանկացած աշխատանքներ: Ակնարկը վերաբերում է վրացական հանրության շրջանում մեծ արձագանք գտած տեղեկատվությանը, որ վանական համալիրի ադրբեջանական կողմի վերահսկողության տակ գտնվող հատվածում իրականացվում են ճանապարհաշինական աշխատանքներ: Որպես բողոքի նշան` վրացական հանրային շրջանակների ներկայացուցիչները համալիրի վրացական կողմում իրականացրել են բողոքի ակցիա` կենդանի պատ են կազմել եւ հնչեցրել Դավիթ Գարեջիի պատմամշակութային նշանակության մասին կարգախոսեր: Երեւում է, ադրբեջանական կողմը մտադիր չէ ընդառաջելու Վրաստանին, որն առաջարկում է կատարել տարածքային փոխանակում, որպեսզի վաղ միջնադարյան վանական համալիրն ամբողջովին անցնի վրացական վերահսկողության տակ: Խնդիրն, այսպիսով, դուրս է գալիս զուտ տարածքային սահմանազատման հարթությունից եւ ստանում տվյալ տեղաշրջանում վրաց-ադրբեջանական ազգային ինքնության շուրջ քաղաքակրթական բանավեճի իմաստ:

Ինչպես հայտնի է, Ադրբեջանի Գիտությունների ակադեմիայի Պատմության ինստիտուտի գիտական խորհուրդը հանդես է եկել հայտարարությամբ, որտեղ Վրաստանի հարավ-արեւելյան շրջանները, ներառյալ Թբիլիսի մայրաքաղաքը, համարվում են «վաղնջական թյուրքական հողեր»: Նույն տեղում Դավիթ-Գարեջիի վանական համալիրն անվանվում է «աղվանական մշակույթի հուշարձան»: Ադրբեջանում համարում են, որ իրենք են Կովկասյան Աղվանքի ժառանգորդը: Դավիթ-Գարեջիի վանական համալիրը վրացական ինքնության համար ունի սկզբունքային նշանակություն: Եթե խնդրին դիվանագիտական լուծում չգտնվի, ապա բանավեճը կարող է խորանալ եւ ստանալ քաղաքական դիմակայության երանգ:

  Վանական համալիրը գտնվում է մի տեղաշրջանում, որտեղ ներկայումս վրացական բնակչություն գրեթե չկա: Վրաստանի այդ հատվածում գերակշիռ մեծամասնություն են կազմում էթնիկ ադրբեջանցիները: Արդեն տեւական ժամանակ է, գործում է ,,Բորչալու,, հայրենակցական միությունը, որը սերտ կապեր ունի Ադրբեջանի իշխանությունների եւ քաղաքական շրջանակների հետ: Ոչ պաշտոնապես տեղաշրջանում Բաքվի ազդեցության գործակալ է հանդիսանում Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերության նախագահ Աբդուլլաեւը, որը Մառնեուլիի շրջանում իրականացնում է սոցիալ-տնտեսական եւ հումանիտար ծրագրեր: Վրաստանում, ըստ երեւույթին, զգացել են այդ նախաձեռնություններից բխող քաղաքական վտանգը, այն, որ ,,Բորչալու,, հայրենակցական միությունը ցանկացած հարմար պահի կարող է վերակազմավորվել քաղաքական կառույցի եւ առաջ մղել տեղաշրջանը Վրաստանից անջատելու շարժում:

Այդ է պատճառը, որ Դավիթ-Գարեջիի վանական համալիրի նկատմամբ լիարծեք վերահսկողության հաստատումը Վրաստանի համար ձեռք է բերում չափազանց սկզբունքային նշանակություն: Իրավիճակն, ըստ երեւույթին, ծայրահեղորեն լարվում է: Խնդրի շուրջ հատուկ հայտարարություն է տարածել Համայն Վրաստանի կաթողիկոս-պատրիարք Իլյա Երկրորդը: Վրաց ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդի կարծիքով` վրաց-ադրբեջանական հակասությունները սադրում է մի երրորդ ուժ: Կաթողիկոս-պատրիարքը դիմել է Ադրբեջանի իշխանություններին` հորդորելով ցուցաբերել ըմբռնողություն: Ադրբեջանական կողմից այդ կոչին արձագանք դեռեւս չի եղել:

Դրա փոխարեն ադրբեջանական քարոզչությունը դիմել է Վրաստանի նախկին նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլիի օգնությանը: Վերջինս հայտարարել է, որ պատրաստ է հանդես գալ որպես միջնորդ` կարգավորելու Դավիթ-Գարեջիի շուրջ դիվանագիտական ճգնաժամը: Սաակաշվիլին Վրաստանի կառավարությանը մեղադրել է Ադրբեջանից գումարներ շորթելու մեջ, ինչին էլ, նրա կարծիքով, պատճառ է դարձել, որ Բաքուն դադարի հարգել Թբիլիսիին: Այսպես, թե այնպես` ոչ ոք այլեւս չի թաքցնում, որ վրաց-ադրբեջանական հարաբերություններում լարվածություն կա: Կողմերից յուրաքանչյուրը պնդում է իր մոտեցումը: Բայց Վրաստանը զիջելու տեղ չունի: Եթե Դավիթ-Գարեջիի վանական համալիրի խնդիրը կարգավորվի ադրբեջանական վարկածով, ապա Վրաստանի հարավ-արեւելքին սպասում է ադրբեջանական ավելի ծավալուն էքսպանսիա` մոտակա տասնամյակների կտրվածով տեղաշրջանը Վրաստանից անջատելու հեռանկարով:

Լրահոս

Ամենաընթերցվածը

Նմանատիպ նորություններ